“Aan de slag als centralist”

Interview op uitnodiging van en met de Centrale Ondernemingsraad (COR) van de Nationale Politie, gepubliceerd door de COR in hun rubriek “Politieverhalen” op 30 mei 2014.

 

corpolitie-logo-cb216926

 

Inleiding

Het interview “van politieman naar breincoach” met Jaap Mackaay prikkelde ons. We nodigden hem uit voor een vervolginterview en wilden meer weten over zijn loopbaankeuzes, over de werking van het brein, over de oorzaak van psychosomatische gezondheidsproblemen en over zijn werk als breincoach.

Hoe is het zo gekomen?

“De rol van centralist op de meldkamer werd in het korps waar ik werkte ingevuld door wisselende executieve medewerkers van dienstdoende ploegen uit de noodhulp. De continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening kwam hierdoor geregeld onder druk te staan, zowel intern als naar de burger en ‘ last but not least’, ook de veiligheid voor de collega’s op straat. Begin jaren ’90 besloot de korpsleiding om de meldkamer als een zelfstandige afdeling binnen de organisatie te positioneren en professioneel vorm te geven. Organisatieverandering, informatietechnologie en een (BPS-)docentschap, gekoppeld aan de functie van medewerker meldkamer, in relatie tot uitvoerend politiewerk. Een boeiende en uitdagende combinatie en een mooie kans om als hoofdagent mijn kennis en vaardigheden uit te breiden”.

Kwam het ook door ingrijpende gebeurtenissen?

“Hoewel de confrontatie met ingrijpende gebeurtenissen op straat voor mij niet de directe aanleiding is geweest om de overstap te maken, vond ik het na bijna 10 jaar noodhulp niet erg om dit soort incidenten niet meer van dichtbij te hoeven meemaken. Het maakt tenslotte toch een blijvende indruk op je hersenen. Vergeten doe je en doet je brein deze gebeurtenissen namelijk nooit. Letterlijk. maar dat wist ik toen nog niet… Veel later in mijn loopbaan ben ik me, door de persoonlijke breincoaching die ik ontving als leidinggevende, bewust geworden hoe groot de invloed is van eerder opgeslagen privé- en werk gerelateerde ervaringen op huidige gevoelens en daarmee op gedrag, gezondheid en functioneren. Dat was zo boeiend dat ik daar uiteindelijk meer mee ben gaan doen!”.

Ons brein als ‘centralist’. Hoe werkt dat?

“Volgens zeer recente neurowetenschappelijke inzichten komt ons gedrag voort uit neurobiologische processen in de cortex, met name het deel dat ons onderbewuste brein vormt. Dat klinkt misschien abstract, maar dat is het allerminst. Er is namelijk niets concreters dan ons onderbewuste brein dat constant bezig is met de besturing van onze fysiologische processen. En ons onderbewuste vergelijkt tegelijkertijd onze zintuigelijke waarnemingen met eerder opgedane ervaringen. Dus wat je ziet, hoort of voelt, wordt vergeleken met eerdere ervaringen. Dit constante vergelijkingsproces gebeurt ook op ieder afzonderlijk detail van onze waarneming. En dit laatste is essentieel. Als we in het hier en nu details waarnemen legt het brein zonder dat je het zelf hoeft te beseffen een verbinding met eerdere – ingrijpende – gebeurtenissen uit ons verleden. Als deze gevoelens krachtig genoeg zijn, dan helpt geen enkele vorm van logica ons meer om ‘ redelijk ‘ gedrag te blijven vertonen.

Tegels in het zwembad

“Een voorbeeld: recent begeleidde ik vanuit een ziekteverzuimsituatie een medewerker bij een verzekeringsmaatschappij die worstelde met paniekaanvallen bij het rijden op de snelweg. Dat beangstigde hem zo dat hij steeds meer angst begon te krijgen voor het autorijden. Hij zei wel honderd keer tegen zichzelf dat het nergens op sloeg, maar alleen de gedachte aan de auto veroorzaakte op den duur al hartkloppingen, trillende benen en spanningen in zijn nek. Tijdens ons ‘gesprek’ komt hij uit op een situatie uit het verleden, waarin hij als vijfjarig jongetje door een zwemleraar net te lang onder water wordt gehouden bij het kopje onder water gaan. Hij had echt het gevoel dat hij dood ging. In dat moment van paniek sperde hij zijn ogen open en focuste op de grijze voegen tussen de tegels op de bodem van het zwembad. Op het moment dat hij diezelfde angst voelde in de auto kijk hij naar de vangrail met exact die grijze kleur en vorm. Toen hij zich in de sessie daar bewust van werd voelde hij de spanning direct wegvloeien en vreemd genoeg ook de angst om in de auto rijden. Sindsdien rijd hij weer in de auto en is weer aan het werk”.

Wat is de oorzaak van psychosomatische gezondheidsproblemen?

“Het effect van negatieve activering van deze neurofysiologische stoorzenders moet niet worden onderschat en herken je vast wel eens bij mensen om je heen en misschien ook wel bij jezelf. Enkele voorbeelden hiervan zijn: elke vorm van onredelijk gedrag, stress, depressiviteit, plotseling boos of agressief gedrag, het spreekwoordelijke ‘ korte lontje’, moeheid, gebrek aan energie, fysieke klachten waar specialisten maar geen oorzaak van kunnen vinden tot en met burn-out en irrationele angst, zoals PTSS, vinden hun oorsprong in deze geactiveerde stoorzenders. In de lezingen “Brein in Bedrijf” die ik verzorg leg ik gedetailleerd uit hoe dit werkt”.

Kun je er ook wat aan doen?

“Door enerzijds inzicht te verschaffen in de recentelijk ontdekte ‘taalregels’ van het onderbewuste brein. Daardoor leren mensen de oorzaak van hun huidige gedrag én emoties te begrijpen. Ze krijgen de handvatten aangereikt om in een vroeg stadium ‘ongewenst’ of  ‘onlogisch’ gedrag te herkennen. Ze kunnen zelf de oorzaak van hun problemen opsporen en vroegtijdig aanpakken. Nog voordat deze tot ernstige gezondheidsproblemen of gedragsstoornissen kunnen leiden. Hierdoor blijven de meeste medewerkers goed functioneren, blijft de kwaliteit van de processen hoog, wordt het ziekteverzuim door emotionele gezondheidsklachten beduidend vermindert en tenslotte wordt veel persoonlijk leed, strijd en geld bespaart. Mensen krijgen door deze preventieve aanpak ook een dieper inzicht in het hoe en waarom van het functioneren van andere mensen.

Anderzijds is er de correctieve aanpak. Op het moment dat mensen dusdanig ernstig en langdurig last ervaren van genoemde klachten en zij niet in staat zijn om zelfstandig de oorzaak te vinden en te verhelpen kun je kiezen voor breincoaching. Om met breincoaching succesvolle resultaten te behalen, is het noodzakelijk dat je je eerst bewust wordt van de triggers die deze neurofysiologische stoorzenders activeren. Deze triggers leiden je uiteindelijk naar de inhoud van je stoorzenders, zoals in het voorbeeld van de grijze voegen op de bodem van het zwembad. Het zal duidelijk zijn dat dit het uitoefenen van je werk in hoge mate dient, zowel bij het inschatten en helpen van mensen en situaties op straat als in de omgang en samenwerking met collega’s en leidinggevenden, het creëren van teamwork en het omgaan met intermenselijke conflicten, om maar eens wat aandachtsgebieden te noemen. En voor de duidelijkheid, het gaat hier nu eens niet om training, conditionering of het geven van adviezen, maar om het inzicht geven en opsporen van de oorzaak in je eigen brein. Een mooie, nieuwe en baanbrekende aanvulling vind ik. En dat allemaal vanuit je luie stoel!”

 

 

Tags: , , , ,
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *